دنده برنجی یکی از قطعات کاربردی در گیربکس خودرو می باشد، معمولا از این قطعه برای درگیر شدن دنده های کشویی و یاتاقان ها استفاده می کنند. انتخاب این دنده باعث می شود، این فرایند دقیق تر و سریعتر انجام یگیرد. در واقع این دنده را بین این دو قطعه قرار می دهند. برای آشنایی بیشتر با کاربرد این نوع دنده ها همراه ما باشید.
آشنایی با عملکرد دنده گیربکس برنجی
دنده برنجی را به صورت یک جسم حلقه ای فلزی طراحی می کنند، در اطراف این قطعه دندانه هایی وجود دارد. به دلیل اصطکاک بیشتر با یاتاقان این قطعه با سرعت بیشتری چفت می شود. علاوه بر این در کنار یاتاقان ها که قرار می گیرد، نیروهای طولی و دورانی که بر آن ها وارد می آید را به مقدار زیادی کاهش می دهد.
دنده برنجی وظیفه دارد، دور بین دو دنده در گیربکس خودرو را هماهنگ کند. به عبارت دیگر استفاده از این دنده ها باعث می شود، برای هماهنگ کردن دنده ها احتیاجی به کلاچ گیری مجدد برطرف گردد. زمانی که تعویض دنده انجام می گیرد، دنده های برنجی به شفت و چرخ دنده ها این اجازه را می دهند، تا پیش از اینکه دنده ها روی شفت با چرخ دنده ها درگیر شوند، با یکدیگر تماس پیدا کنند. این عملکرد موجب می شود، تا سرعت چرخش شفت و چرخ دنده ها پیش از اینکه دنده های آن ها با همدیگر درگیر شده تعویض دنده انجام بگیرد.
کارکرد دنده برنجی و وظایف آن ها
همانطور که در ابتدای امر اشاره کردیم، این دنده به عنوان یکی از اجزای گیربکس خودرو است، که مهمترین وظیفه ی آن ها هماهنگ کردن دور دنده ها در هنگام تعویض دنده می باشد. این قطعات به وسیله آلیاژ برنج ساخته می شوند. دنده های برنجی را می توانید، در انواع گیربکس های خودرو مانند اتوماتیک، دستی و دو کلاچه مشاهده کنید.
درباره چگونگی کارکرد دنده گیربکس برنجی باید به این نکته اشاره کنیم، که هنگامی که تعویض دنده در خودرو انجام می گیرد، به هماهنگی دنده های شفت ورودی و خروجی کمک می کند، تا فرایند تعویض دنده را راحت و بدون سر و صدا انجام دهند. بر اساس این فرایند دنده برنجی با دنده های شفت برخورد کرده، با ایجاد اصطکاک سرعت آن ها را به شکل یکسان در آورده تا دنده ها به راحتی با همدیگر درگیر شوند.
بیشتر بخوانید
اجزای اصلی در دنده برنجی
این نوع درنده مانند دیگر قطعات خودرو دارای یخش های مختلفی است، که در ادامه به توضیح آن خواهیم پرداخت.
- همانطور که در ابتدا اشاره کردیم، دنده گیربکس برنجی دارای فرمی حلقه ای شکل برخوردار است، که در اطراف خود دندانه هایی را دارد.
- دنده های برنجی به شفت دنده متصل هستند، که در هنگام تعویض دنده ها سرعت شفت را با سایر دنده ها هماهنگ می کند.
- یاتاقان ها دیگر اجزایی هستند، که با دنده های برنجی در ارتباط می باشند. این قطعات نیروی های دورانی و طولی وارد شده را کاهش می دهند.
وظایف دنده گیربکس برنجی
این دنده به عنوان یکی از قطعات کاربردی و تاثیرگذار در گیربکس خودروها به شمار می رود. بی شک مهمترین وظیفه ی این قطعه هماهنگ کردن دور دنده ها می باشد. استفاده از دنده های برنجی در ساختار خودرو باعث می شود، سرعت دنده های گوناگون در هنگام تعویض انجام می دهد، تا به این ترتیب فرایند تعویض دنده به سادگی هرچه تمام تر انجام بگیرد.
زمانی که فرایند هماهنگی در دور دنده ها ایجاد می شود، این دنده باعث می شود، به مقدار زیادی از ایجاد سر و صدا جلوگیری شود. یکی دیگر از مهمترین وظیفه ی این قطعه جلوگیری از سایش بیش از اندازه ی دنده ها می باشد. استفاده از دنده های گیربکس برنجی باعث می شود، عمر قطعات داخلی گیربکس به میزان زیادی افزایش پیدا کند.
دنده برنجی را امروزه در گیربکس های مختلف خودروها مشاهده می کنیم. علاوه بر گیربکس های دستی و اتوماتیک، در گیربکس دو کلاچه نیز این قطعه به کار می رود. به عنوان مثال کمپانی رنو یکی از سازندگان خودرو در جهان که از گیربکس های دوکلاچه برای خودروهای خود بهره می گیرد، برای هماهنگ کردن دور دنده ها در این سیستم از دنده های برنجی کمک می گیرد. علاوه بر تعویض راحت و بدون سر و صدای دنده ها، استفاده از این قطعه باعث می شود، کارایی سوخت خودرو افزایش یافته و در کنار آن به کاهش مصرف سوخت کمک کرده و به سلامت محیط زیست کمک زیادی شود.
علائم خرابی دنده برنجی
دنده برنجی مانند هر قطعه ی دیگری دچار مشکلاتی خواهد شد. در ادامه نشانه های خرابی این قطعه را بیان می کنیم، افراد باید با مشاهده این نشانه ها سریعا نسبت به رفع آن اقدام کنند.
- بروز صداهای ناهنجار در هنگام تعویض دنده از گیربکس خودرو نشانه آسیب دیدگی این قطعه می باشد.
- دنده ها به راحتی جا نمی روند، هنگام تعویض دنده راننده به زحمت می افتد.
- این دنده مانند دیگر قطعات خودرو بر اثر فشار و آسیب دیدگی، گذشت زمان دچار فرسودگی و شکستگی می شوند، که در این موقعیت نیاز به تعویض آن ها وجود دارد.
- در صورتی که این دنده در خودرو نیاز به تعویض و تعمیر داشته باشد، به تخصص و تجهیزات خاصی نیاز دارد، که باید برای دسترسی به آن ها به تعمیرگاه های تخصصی و مجرب مراجعه نمایید.
مزایای استفاده از دنده برنجی
استفاده از این نوع دنده مزیت های خاص خود را دارد، که مهمترین آن هم کاهش مصرف سوخت می باشد. استفاده از این قطعه از اتلاف انرژی جلوگیری می کند. به دلیل جلوگیری از سایش بیش از حد قطعات دیگر به افزایش طول عمر گیربکس ها کمک زیادی می کند. علاوه بر موارد یاد شده استفاده از این دنده ها باعث عملکرد بهینه قطعات گیربکس می گردد.
سخن پایانی
در این مطلب سعی کردیم، به شکل اجمالی عملکرد دنده برنجی را مورد بررسی قرار دهیم، مزایای آن را نیز معرفی کردیم. با توجه به اهمیت این قطعه در گیربکس خودرو و تاثیر آن بر روی دیگر قطعات لازم، است در صورت بروز مشکل برای این قطعه به مراکز معتبر مانند آدینه اویل مراجعه نمایید.
