ریپ زدن ماشین در حالت درجا یکی از آن چالش های فنی بوده که از یک نقص بسیار کوچک شروع می شود و در صورت بی توجهی، هزینه های سنگینی را به مالک خودرو تحمیل می کند. این ناهماهنگی در عملکرد پیشرانه، گاهی درست در همان لحظه استارت و روشن شدن موتور خود را نشان می دهد و گاهی نیز هنگام حرکت و در دورهای بالای موتور، آشکار می گردد.
از آنجا که ریشه های این مشکل بسیار متنوع هستند، پیش از هر اقدامی مثل فروش خودرو یا حتی برای استفاده روزانه، ضروری بوده که تمامی بخش های حیاتی موتور از جمله سیستم برق و جرقه زنی، مدار سوخت رسانی، عملکرد سنسورها و سلامت سرسیلندر با دقت بررسی شوند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر و خرید انواع روغن گیربکس اتوماتیک با کیفیت کلیک کنید
تعریف حالت ریپ زدن ماشین در حالت درجا
در حالت ایده آل، موتور خودرو باید با صدایی کاملا یکنواخت و ریتمی منظم کار نماید؛ به طوری که حتی لرزش های بسیار جزئی آن نیز کاملا موزون و منظم باشد. اگر این ریتم منظم و صدای نرم موتور دچار اختلال گردد، با پدیده ای که به آن دل زدن یا ریپ زدن می گوییم، مواجه می شویم.
این اتفاق به صورت لحظه ای رخ می دهد یا مانند نمودار نامنظم، به صورت مداوم ادامه می یابد. یکی از بارزترین نشانه ها، تغییر در صدای اگزوز است که به صورت صدای تپ تپ شنیده می شود. علاوه بر این، هنگام ریپ زدن ماشین در حالت درجا، نوسان در دور موتور کاملا مشهود بوده و دور موتور از سطح نرمال خود پایین می آید.
عوامل و علت ریپ زدن ماشین در حالت درجا
همان طور که اشاره شد، دلایل بروز این مشکل بسیار گسترده می باشد؛ از نقص در سیستم های جرقه زنی و برق گرفته تا اختلال در مدار سوخت رسانی، وضعیت سرسیلندر و حتی اتصالات الکتریکی، همگی باعث بروز این ناهماهنگی می گردند.
· ایراد در سوکت ها و اتصالات قطعات
در بسیاری از موارد، مشاهده ریپ زدن ماشین در حالت درجا به دلیل خرابی سوکت های حساس، مانند سوکت سنسور میل سوپاپ، میل لنگ یا حتی سوکت کوئل می باشد. قطع و وصل شدن ناگهانی جریان الکتریکی در این مدارها باعث شده موتور به درستی کار نکند و حتی یکی از سیلندرها به طور موقت از مدار خارج می گردد.
این مشکل به ویژه در خودروهای قدیمی که سوکت ها و سیم های آن ها بر اثر گذشت زمان خشک شده، بسیار شایع است. برای عیب یابی، می توان از دستگاه دیاگ استفاده کرد تا سنسور دچار مشکل شناسایی شود؛ همچنین در زمان بروز ریپ زدن ماشین در حالت درجا، تکان دادن ملایم اتصالات و سوکت ها به یافتن محل اتصال ضعیف کمک می نماید.
· ایراد در سوپاپ های موتور
مشکلاتی نظیر عدم تنظیم بودن فیلر سوپاپ ها نیز از عوامل اصلی ایجاد لرزش در موتور می باشد. البته باید توجه داشت که ماهیت این لرزش با ایرادات مربوط به سیستم برق متفاوت است؛ در اینجا موتور در حالت عادی نرم کار می کند، اما ناگهان با مشکل در کارکرد مواجه شوید که این اختلال را می توان از طریق صدای اگزوز به خوبی تشخیص داد.
· نشتی هوا از شلنگ بوستر و وکیوم های موتور
در ساختار موتور، لوله ها و شلنگ های متعددی از منیفولد هوا به بخش های مختلف مثل بوستر ترمز، کاربراتور و هوزینگ ها متصل شده اند. فرسودگی یا ایجاد نشتی در این مسیر، باعث ورود هوای اضافی و در نتیجه ریپ زدن ماشین در حالت درجا می گردد.
در خودروهای مدرن که تعداد شلنگ ها کمتر می باشد، این مشکل اغلب در بخش بوستر ترمز دیده می شود؛ به گونه ای که با فرسودگی آن، علاوه بر افت قدرت ترمزگیری، موتور نیز دچار افت دور و لرزش می گردد.
· ایراد در ریل سوخت
در خودروهای مجهز به سیستم انژکتور، ریل سوخت شامل اجزایی نظیر فشارشکن، نازل ها و گاهی تلاطم گیر است. گاهی اوقات خرابی ناگهانی تلاطم گیر یا ایراد در فشارشکن، باعث تغییر در فشار سوخت درون ریل می شود.
اگر این فشار از حد استاندارد کمتر گردد، انژکتورها توانایی پاشش صحیح را از دست داده و این موضوع مستقیما منجر به ریپ زدن ماشین در حالت درجا و کاهش محسوس قدرت موتور می گردد. بهترین روش برای اطمینان از سلامت این قطعات، انجام تست فشار با استفاده از دستگاه فشارسنج سوخت می باشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر تماس بگیرید
· ایراد در انژکتورها
وظیفه اصلی انژکتورها، پاشش دقیق و منظم حجم مشخصی از سوخت به درون سیلندرها با زاویه ای استاندارد است. با این حال، در برخی موارد، به دلیل آسیب دیدگی سوزن ها یا افت فشار در مسیر سوخت (که ناشی از نقص در پمپ بنزین یا ریل سوخت می باشد)، مقدار سوخت دریافتی توسط یکی از سیلندرها کاهش می یابد.
این کمبود سوخت، موتور را با ناهماهنگی مواجه کرده و باعث بروز پدیده دل زدن یا ریپ زدگی می گردد. این اختلال به صورت مستمر تکرار یا تنها پس از یک یا چند بار تکرار، به طور موقت برطرف می گردد.
· سوختن واشر سرسیلندر
وقتی واشر سرسیلندر دچار آسیب می شود، مسیرهای جریان آب در واشر از بین رفته و آب سیستم خنک کاری به داخل سیلندرها نفوذ می کند. این نفوذ در فواصل بین سیلندرهای مجاور رخ می دهد. اگر میزان ورود آب زیاد باشد، تعویض فوری واشر سرسیلندر امری ضروری است.
اما در موارد جزئی که واشر تنها دچار آسیب اندکی شده، مشکل در حین کارکرد موتور چندان ملموس نمی باشد. با این حال، پس از مدتی خاموشی، آب نفوذ یافته تبخیر شده و بر روی شمع ها رسوب می نماید.
این وضعیت هنگام استارت زدن، باعث ریپ زدن ماشین در حالت درجا که پس از چند دقیقه کارکرد و گرم شدن شمع ها، برطرف می گردد. این عیب بیشتر در اولین استارت صبح یا پس از ساعات طولانی خاموشی موتور، نمایان می گردد.
· روغن سوزی و تأثیر آن بر شمع ها
در موتورهایی که دچار روغن سوزی هستند، بخارات روغن بر روی سطح شمع ها می نشیند و از قدرت جرقه آن می کاهد. این مسئله به ویژه در هوای سرد بسیار محسوس تر می باشد، زیرا لایه روغنی تشکیل شده بر روی شمع، زمان بیشتری برای از بین رفتن نیاز دارد. مشابه مشکل نفوذ آب، این عیب نیز با گرم شدن موتور بهبود می یابد، اما فرآیند رفع کامل آن کمی زمان بر است.
موتوری که دچار روغن سوزی خفیف است، پس از مدتی کارکرد منظم، از حالت لرزش خارج شده و ریپ زدن ماشین در حالت درجا در آن متوقف می گردد. این اختلال نیز در اولین استارت صبح، خود را نشان می دهد.
· عدم تنظیم بودن زمان بندی (تایم) موتور
اختلال در تنظیم دقیق زمان بندی یا همان تایم پیشرانه، از دیگر دلایل رایج در بروز این مشکل می باشد. شدت تأثیر این نقص کاملا به میزان خطا بستگی دارد؛ حتی اگر تسمه تایم تنها یک یا دو دندانه جابه جا شده باشد، باعث اختلال در عملکرد موتور می شود.
گاهی اوقات موتور در دورهای پایین و میانی به خوبی کار می کند، اما با افزایش دور موتور، دچار ریپ زدن ماشین در حالت درجا گردد؛ و گاهی نیز برعکس این حالت مشاهده می گردد که همگی به میزان خطا و وضعیت قطعات بستگی دارد.
سخن پایانی
به طور خلاصه، پدیده ریپ زدن موتور ریشه در مشکلات متنوعی در سیستم های سوخت رسانی، جرقه زنی، سرسیلندر یا سنسورهای مختلف دارد. از این رو، توصیه می کنیم که در صورت مشاهده این ناهماهنگی، نخستین اقدام، استفاده از دستگاه دیاگ برای شناسایی دقیق نقص باشد.
همچنین چنانچه گمان می رود مشکل از سیستم سوخت رسانی می باشد، باید فشار این بخش نیز در زمان بروز اختلال، به دقت اندازه گیری شود.
