علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین ( بررسی ۵ علت + راهکار)

گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین یکی از آن موقعیت های بسیار کلافه کننده ای بوده که در حین رانندگی، آرامش شما را به شدت برهم می زند؛ حالتی که در آن با فشردن پدال گاز، صدای بالا رفتن دور موتور به وضوح شنیده می شود، اما خودرو هیچ واکنشی به این دستور نشان نمی دهد یا با چنان کندی همراه است که گویی هیچ قدرتی ندارد.

در این مقاله، قصد داریم به صورت دقیق و جامع بررسی کنیم که علت اصلی بروز پدیده گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین چیست، تفاوت این مشکل در خودروهای دنده ای و اتوماتیک در چه زمینه ای بوده، چگونه می توان به سرعت علت را تشخیص داد و در چه شرایطی باید بی درنگ به فکر تعمیر خودرو بود.

دلایل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین

زمانی که پدال گاز را فشار می دهید، در واقع از موتور درخواست تولید قدرت می کنید. این توان تولیدشده باید از طریق زنجیره متصل، یعنی سیستم انتقال قدرت (شامل گیربکس، کلاچ، دیفرانسیل و پلوس ها)، به چرخ ها منتقل گردد.

اگر در هر یک از حلقه های این زنجیره، شکاف، لغزش یا قطعی وجود داشته باشد، موتور طبق روال خود گاز می خورد، اما نیرو به چرخ ها نمی رسد و با گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین مواجه می شوید.

 فرسودگی دیسک و صفحه کلاچ

در خودروهایی که از گیربکس دستی بهره می برند، وظیفه ی برقراری اصطکاک جهت انتقال نیروی موتور به گیربکس بر عهده ی صفحه کلاچ است. با گذشت زمان و بر اثر اصطکاک مداوم، لایه ی اصطکاک دهنده ی صفحه کلاچ ساییده شده و ضخامت آن کاهش می یابد.

در این شرایط، صفحه دیگر با قدرت به فلایویل نمی چسبد و دچار لغزش می شود. نشانه های این مشکل شامل نداشتن کشش در سربالایی ها، استشمام بوی سوختگی لنت و تأخیر در حرکت پس از رها کردن پدال کلاچ می باشد.

اختلالات گیربکس اتوماتیک

سیستم انتقال قدرت در خودروهای اتوماتیک، پیچیدگی بسیار بیشتری دارد. روغن گیربکس در این سیستم، فراتر از روان کننده، نقش تأمین کننده فشار هیدرولیک برای درگیر کردن دنده ها را ایفا می نماید.

چنانچه سطح روغن پایین باشد، فشار لازم برای چسبیدن صفحات کلاچ داخلی تأمین نخواهد شد و در نتیجه، دنده به درستی جا نمی افتد یا دچار لغزش شدید شده که یکی از علل اصلی گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین است.

خرابی توربین (مبدل گشتاور)

در گیربکس های اتوماتیک، نقش کلاچ را توربین یا همان مبدل گشتاور بر عهده دارد. اگر پره های توربین آسیب دیده باشند یا در عملکرد استاتور اختلالی پیش آمده باشد، انتقال گشتاور از موتور به گیربکس مختل می گردد.

نقص در سلونوئیدها و ساعت گیربکس

شیرهای برقی یا همان سلونوئیدها، مسئولیت هدایت روغن به کانال های مختلف جهت تعویض دنده را بر عهده دارند. هرگونه خرابی در این قطعات الکترونیکی باعث می شود که گیربکس دستور درگیر شدن دنده را به درستی دریافت نکند.

خرابی پلوس ها (نقص مکانیکی مستقیم)

پلوس، قطعه ای است که نیروی چرخشی را از دیفرانسیل به سمت چرخ ها هدایت می نماید. اگر سر پلوس بشکند یا از محل خود خارج گردد، نیروی موتور عملا هدر می رود و چرخ ها دیگر نخواهند چرخید. در چنین حالتی، هنگام گاز دادن، صدای تق تق یا ضربات شدیدی از ناحیه چرخ ها شنیده می شود.

روش های تشخیص علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین

زمانی که مشاهده می کنید موتور خودرو با غرش و صدای بلند در حال کار بوده اما خودرو هیچ شتابی نمی گیرد، ضروری می باشد که خونسردی خود را حفظ کرده و به دنبال تشخیص اولیه مشکل باشید. برای اینکه در نهایت بتوانید اطلاعات دقیق تری به تعمیرکار ارائه دهید، انجام برخی آزمون های ساده بسیار راهگشا خواهد بود.

یکی از نخستین گام ها برای درک بهتر علت گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، بررسی نوع گیربکس و توجه به نشانه های صوتی یا فیزیکی بوده که در ادامه به تفصیل شرح داده خواهد شد.

آزمون سلامت صفحه کلاچ

در یک محیط ایمن و سطح صاف (بدون شیب)، ترمز دستی را به طور کامل بکشید. خودرو را در دنده ۳ یا ۴ قرار دهید و سپس به آرامی پدال کلاچ را رها کرده و همزمان کمی گاز بدهید.

اگر خودرو بلافاصله خاموش شد، صفحه کلاچ شما در وضعیت مطلوبی قرار دارد؛ اما چنانچه موتور همچنان روشن ماند و با وجود فشردن پدال گاز، خودرو حرکت نکرد، مشخص شده که صفحه کلاچ دچار لغزش شده و عمر خود را به پایان رسانده است.

بررسی سطح و وضعیت روغن گیربکس

با باز کردن کاپوت، گیج مخصوص روغن گیربکس را پیدا کنید (توجه داشته باشید که این گیج رنگ متفاوتی نسبت به گیج روغن موتور دارد). سطح روغن را بررسی نمایید؛ چنانچه سطح آن پایین تر از حد استاندارد باشد، فشار هیدرولیک مورد نیاز تأمین نخواهد شد.

همچنین بررسی رنگ و بوی روغن بسیار حیاتی است؛ روغن سیاه و دارای بوی سوختگی، نشان دهنده فرسودگی و سوختن صفحات کلاچ داخلی گیربکس می باشد.

ارزیابی وضعیت پلوس ها (از طریق شنیدن صداهای غیرعادی)

فرمان خودرو را تا انتها به سمتی بچرخانید و با سرعت بسیار کم حرکت کنید. اگر در حین حرکت، صدای «تق تق» از ناحیه چرخ ها شنیدید و همزمان احساس کردید که قدرت موتور به چرخ ها منتقل نمی شود، احتمال بسیار زیاد سرپلوس دچار شکستگی شده یا از جای خود خارج گشته است.

بهره گیری از دستگاه دیاگ

در خودروهای مدرن و به ویژه مدل های اتوماتیک، بسیاری از اختلالات مربوط به سنسور دور موتور، شیرهای برقی گیربکس و سنسور دریچه گاز، تنها از طریق دستگاه دیاگ قابل شناسایی هستند. استفاده از این دستگاه، دقیق ترین راه برای درک ریشه ی الکترونیکی پدیده گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین محسوب می گردد.

راهکارهای پیشگیری از بروز مشکل گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین

از آنجا که هزینه های تعمیر سیستم انتقال قدرت و گیربکس بسیار بالا است، اتخاذ برخی رفتارهای صحیح در رانندگی از بروز این معضلات جلوگیری می کند. با رعایت اصول زیر، می توانید طول عمر قطعات خود را افزایش داده و احتمال مواجهه با گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین را به حداقل برسانید.

تعویض منظم روغن گیربکس

روغن گیربکس، چه در خودروهای دستی و چه در اتوماتیک، دارای طول عمر مشخصی است. تعویض آن مطابق با دستورالعمل دفترچه راهنما (هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر برای خودروهای اتوماتیک) بسیار حیاتی می باشد. استفاده از روغن تازه از داغ شدن بیش از حد قطعات و فرسایش زودرس آن ها جلوگیری می نماید.

اجتناب از استفاده مکرر از نیم کلاچ

بسیاری از رانندگان بر اثر عادت، همواره پدال کلاچ را زیر پای خود نگه می دارند یا در ترافیک های سنگین به طور مداوم از نیم کلاچ استفاده می کنند. این رفتار، دشمن اصلی صفحه کلاچ بوده و باعث شده فرسایش آن چندین برابر سرعت معمول شود.

توقف کامل پیش از تغییر دنده

هرگز زمانی که خودرو در حال حرکت است، سعی نکنید دنده را از حالت Drive به Reverse یا بالعکس تغییر دهید. این اقدام شوک و ضربه شدیدی به توربین و چرخ دنده ها وارد کرده که در درازمدت منجر به هرزگردی گیربکس می گردد.

پرهیز از شتاب گیری های ناگهانی

حرکات پرشی (مانند لانچ کردن با دور موتور بالا) یا فشردن ناگهانی پدال گاز، فشار بسیار زیادی به پلوس ها و صفحه کلاچ وارد می کند. رانندگی آرام و نرم، بهترین راه برای پیشگیری از آسیب می باشد.

کنترل دوره ای سیستم خنک کننده

افزایش دمای بیش از حد موتور و گیربکس، باعث رقیق شدن روغن و افت فشار آن می گردد. با اطمینان از سلامت رادیاتور و فن ها، می توانید از بروز ناگهانی گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین جلوگیری کنید؛ چرا که گرما، اصلی ترین دشمن گیربکس های اتوماتیک می باشد.

سخن پایانی

به طور خلاصه، پدیده ی گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین نشان دهنده گسست در زنجیره ی انتقال نیرو از موتور به چرخ هاست. این مشکل در خودروهای دنده ای غالبا با فرسودگی صفحه کلاچ مرتبط می باشد، در حالی که در خودروهای اتوماتیک، ریشه آن در افت فشار روغن، گرفتگی فیلترها یا نقص توربین نهفته می باشد.

نادیده گرفتن این نشانه ها و فشار آوردن مکرر به پدال گاز برای به حرکت درآوردن خودرو، تنها مشکل را وخیم تر و آسیب های جزئی را به خرابی های کلی و تعویض کامل گیربکس با هزینه های گزاف تبدیل می کند؛ بنابراین، بهترین واکنش در مواجهه با گاز خوردن و حرکت نکردن ماشین، توقف سریع خودرو و مراجعه به متخصص مجرب است.