نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس یکی از مهم ترین کار هایی است که هر راننده حرفه ای باید آن را بداند. روغن گیربکس نقش مهمی در عملکرد نرم و بی صدا بودن سیستم انتقال قدرت دارد و اگر این روغن کم یا آلوده شود می تواند به مرور زمان باعث خرابی های جدی شود. بسیاری از رانندگان تنها زمانی به این موضوع توجه می کنند که مشکل بزرگی در گیربکس رخ داده باشد، در حالی که با یک بررسی ساده می توانید از این موضوع مطلع شوید و از هزینه های سنگین تعمیر جلوگیری کنید. در این مطلب توضیح می دهیم که چگونه سطح و کیفیت روغن گیربکس خود را بررسی کنید، به چه نکاتی دقت داشته باشید و چه زمان هایی باید برای سرویس اقدام کنید، پس خواندنش را از دست ندهید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر و خرید انواع روغن گیربکس اتوماتیک با کیفیت کلیک کنید
نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس در شرایط اولیه
برای اینکه از سلامت سیستم انتقال قدرت مطمئن شوید، باید در شرایط اولیه نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس را به درستی انجام دهید. این مرحله معمولاً ساده ترین بخش کار است، اما نیاز به دقت بالا یی دارد. اولین اقدام این است که خودرو را روی یک سطح صاف قرار دهید و ترمز دستی را بکشید.
سپس موتور را باید در حالت روشن قرار دهید تا روغن در مدار بچرخد و گیربکس به دمای کاری خود برسد. در بسیاری از خودرو ها یک گیج مخصوص برای روغن گیربکس طراحی شده که معمولاً در کنار موتور یا نزدیک دیواره محفظه آن قرار دارد. نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس به شرح زیر است:
- گیج را بیرون بکشید و با یک دستمال تمیز کنید.
- گیج را دوباره در جای خود قرار دهید و سپس دوباره بیرون بکشید.
- سطح روغن باید بین دو علامت MIN و MAX باشد.
- اگر سطح آن پایین تر از حد مجاز است، باید به همان نوع روغنی که در سیستم وجود دارد؛ اضافه کنید.
همچنین هنگام بررسی سطح، به رنگ روغن توجه کنید. رنگ قرمز روشن یا صورتی نشانه سلامت آن است، اما اگر رنگ آن به قهوه ای تیره یا سیاه تغییر کرده باشد یا بوی سوختگی بدهد، زمان تعویض روغن فرا رسیده است.
یکی دیگر از نکات مهم این است که هرگز نباید بیش از حد روغن اضافه کنید، زیرا سطح بالا تر از حد مجاز باعث کف کردن و فشار بیش از حد به پمپ گیربکس می شود. به یاد داشته باشید که نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس در شرایط اولیه می تواند اولین نشانه های مشکلات آینده را آشکار کند.
نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس در خودروهای بدون گیج
در بسیاری از خودرو های جدید، گیربکس ها به صورت مهر و موم شده طراحی می شوند و گیجی برای بررسی سطح روغن وجود ندارد. در این حالت هم، نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس اهمیت زیادی دارد و باید به شیوه های متفاوت انجام شود.
در چنین خودرو هایی معمولاً یک پیچ بازدید یا پیچ پر کن در کارتل گیربکس وجود دارد. وقتی خودرو روی جک یا دستگاه بالا بر قرار می گیرد، تعمیر کار می تواند پیچ بازدید را باز و سطح روغن را کنترل کند. اگر روغن به آرامی از آن نقطه خارج شود یعنی سطح درست است، اما اگر هیچ روغنی خارج نشود نشان می دهد که سطح پایین آمده است.
از طرف دیگر، بررسی کیفیت روغن گیربکس در خودرو های بدون گیج کمی دشوار تر است، زیرا دسترسی مستقیم به نمونه روغن محدود می شود. برای این کار باید از ابزار های تخصصی یا دستگاه های سرویس گیربکس استفاده کرد. به همین دلیل توصیه می شود رانندگان این نوع خودرو ها هر چند وقت یک بار برای بررسی وضعیت به تعمیر گاه های معتبر مراجعه کنند. نکاتی که باید در نظر داشته باشید عبارتند از:
- هرگز بدون تخصص فنی اقدام به باز کردن پیچ گیربکس نکنید.
- روغن مناسب همان است که در دفترچه خودرو ذکر شده است.
- در شرایط رانندگی سنگین مانند ترافیک شهری، حمل بار یا رانندگی در دمای بالا بهتر است زود تر از موعد سرویس دوره ای، اقدام کنید.
پس اگر خودرو شما جزو مدل هایی است که گیج ندارد، فراموش نکنید که نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس باید توسط کارشناس انجام بگیرد تا هم سطح و هم کیفیت به درستی ارزیابی شوند.
بیشتر بخوانید
علائم خرابی احتمالی روغن در نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس
در کنار مراحل عادی، شناخت علائم خرابی نیز بخش مهمی از نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس محسوب می شود. حتی اگر سطح و رنگ روغن طبیعی به نظر برسد، بعضی نشانه ها می توانند هشدار بدهند که سیستم دچار مشکل است. برای مثال تعویض دنده های سخت، تاخیر در حرکت، لرزش های غیر عادی یا صدا های غیر معمول هنگام رانندگی از جمله علائمی هستند که ارتباط مستقیم با کیفیت روغن دارند. بهتر است هنگام بررسی روغن به این نکات توجه کنید:
- رنگ روغن: شفاف و قرمز روشن = سالم، تیره و کدر = نیاز به تعویض.
- بوی روغن: بوی طبیعی = سالم، بوی سوختگی = وجود مشکل در گیربکس.
- وجود ذرات فلزی: نشانه ساییدگی داخلی قطعات و هشدار جدی برای سرویس فوری.
همچنین زمان تعویض روغن گیربکس بسته به نوع خودرو متفاوت است. برخی سازندگان بازه 40 تا 60 هزار کیلومتر را توصیه می کنند، در حالی که در خودرو های دیگر ممکن است بازه طولانی تری مشخص شود. در هر صورت اگر علائم بالا را مشاهده کردید باید زودتر از موعد به فکر تعویض روغن گیربکس خود باشید.
یک نکته مهم دیگر این است که اضافه کردن روغن جدید به روغن قدیمی و آلوده کار درستی نیست. در چنین شرایطی باید تعویض روغن به صورت کامل انجام شود. استفاده از روغن غیر استاندارد یا برند های متفرقه نیز می تواند آسیب های جبران ناپذیری به گیربکس بزند.
بنابراین، همیشه به یاد داشته باشید که نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس فقط در دیدن سطح و رنگ خلاصه نمی شود، بلکه توجه به علائم عملکردی خودرو نیز مکمل این بررسی دقیق و پیشگیرانه است.
سخن پایانی
نحوه بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس موضوعی است که هیچ راننده ای نباید آن را نادیده بگیرد. برای این کار، کافی است خودرو روی سطحی صاف قرار گیرد، موتور روشن باشد و طبق دستور العمل گیج یا پیچ بازدید بررسی شود. همچنین، به رنگ، بو و وجود ذرات داخل روغن توجه کنید تا مطمئن شوید سیستم در سلامت کامل کار می کند. در خودرو های جدید که گیج ندارند مراجعه به تعمیرگاه معتبر ضروری است. همیشه روغن مناسب توصیه شده توسط سازنده را استفاده کنید و هر چند وقت یک بار سرویس دوره ای انجام دهید. به این ترتیب می توانید عمر خودرو خود را افزایش دهید و رانندگی ایمن و روانی داشته باشید.
